Een goed gekozen sok is een belangrijke voorwaarde voor een fijne wandeling, hike of trektocht. De juiste sok vult het comfort van je wandelschoenen aan. Zo loop je prettiger en voorkom je blaren.

Het is dan ook de moeite waard aan de keuze van de juiste sokken de nodige aandacht te besteden.

Let bij het kopen van wandelsokken op de volgende zaken:

1. Passen de sokken bij jou? Ben je man of vrouw, transpireer je veel of weinig, heb je een brede of smalle voet, ben je licht of zwaar en dergelijke.
2. Passen de sokken bij de soort tocht die je wilt ondernemen? Ook je schoenkeuze zal daardoor worden bepaald, en schoenen en sokken moeten goed bij elkaar passen. Een zware bergschoen vraagt bijvoorbeeld een dikkere sok met een hoge dichtheid.
3. Passen de sokken bij de omstandigheden waarin je ze wilt gebruiken? Denk aan zomer, winter, vochtig of droog klimaat en dergelijke.

Sokkenfabrikanten hebben de laatste jaren heel wat vernuft gestoken in research. Daardoor is er nu een reeks aan uitgekiende sokken. Voor iedereen, voor iedere soort tocht en voor allerlei omstandigheden. Op het plaatje hiernaast zie je 'high tech' sokken van fabrikant X Socks. De prijs van een goede wandelsok ligt tussen de 15 en 30 Euro. Duurder kan altijd, goedkoper kan misschien tijdens de uitverkoop of bij prijsstunts, maar verder zou ik je bij een lagere prijs aanraden goed op te letten of de sok wel aan de eisen voldoet.

Wandelsokken hebben vier belangrijke functies:

1) Je voeten droog houden
Een belangrijke factor bij het ontstaan van blaren is dat je voeten langdurig (te) vochtig blijven door de transpiratie van je voeten. Daarom is het belangrijk dat de transpiratie voldoende van je voet wordt afgevoerd.

Omdat je voeten in je schoenen zitten kan het vocht niet snel genoeg verdampen. Daarom moet je sok ervoor zorgen dat het transpiratievocht van je voet wordt weggehouden. In vroeger tijden was daarvoor al een goede oplossing bedacht: het dragen van twee paar sokken. De eerste sok, die direct over de voet ging, moest dan een sok zijn die geen vocht vasthield maar het doorgaf aan de tweede sok. Sokken van kunststof waren hiervoor geschikt. De tweede sok vormde dan een reservoir voor het vocht uit de eerste sok. Katoen en wol houden vocht vast en waren daarom geschikt als tweede laag.

Tegenwoordig hoef je zelf geen toeren meer uit te halen met dubbele sokken, de sokkenfabrikanten hebben het probleem van de vochtafvoer nu voor je opgelost door de introductie van combisokken. De naam zegt het al: combisokken vervangen de dubbele laag van twee sokken. De twee sokken zijn teruggebracht tot één sok. De binnenkant van de sok geeft het vocht door aan de buitenlaag. Deze laag heeft dezelfde werking als de buitensok. De buitenste laag geeft het vocht door aan de schoen.

2) Wrijving voorkomen
Naast vocht is de inwerking van druk en wrijving de belangrijkste factor voor het ontstaan van blaren. Het transpiratievocht maakt je huid week, druk en wrijving doen vervolgens de blaar ontstaan. De kans op wrijvingsblaren, vooral op de hiel, is te verminderen door de wrijving tussen sok en schoen te minimaliseren. Ook is het belangrijk dat je sokken goed passen, en je moet dus goed letten op de juiste maat. Sommige mensen houden van strakke sokken, de ander houdt juist van wijde sokken. Denk eraan dat strakke sokken kunnen knellen en dat ruime sokken blaren in de hand kunnen werken. Je kunt niet in elke winkel de sokken passen voor je ze koopt. Pas dan deze vuistregel toe: maak met je hand een vuist met je duim in het midden en vouw de sok om je vuist. Als de hiel en de teenpunt elkaar net raken heb je vrijwel zeker de goede maat.


3) Schokdemping
Tijdens een lange wandeling krijgt je lichaam vele duizenden keren een schok te verwerken, die veroorzaakt wordt door de landing van je voet op de ondergrond. Zowel je schoen als je sokken kunnen helpen bij het dempen van die klappen. Goede wandelsokken hebben daarom een verdikt voetbed, dat meestal bestaat uit badstof of een dubbel gebreide laag.


4) Je voeten op een prettige temperatuur houden.
Hierover kunnen we kort zijn: de sokken die je draagt moeten passen bij de buitentemperatuur waarin je loopt. Uiteraard zul je lopend op sneeuw of ijs warmere sokken willen dragen dan wanneer je een wandeling in de tropen maakt.

Of de sokken die je kiest goed passen bij de functies die ze voor jou moeten vervullen, hangt af van twee factoren: het materiaal en de constructie.

Materiaal
Bij het wandelen wordt de vochthuishouding in de sok bepaald door de beweging van de voet in de schoen en door de uitwaseming van het leer. Sokkenfabrikanten rekenen erop dat het schoenleer vocht uit de sok opzuigt en verdampt.


Dat verdampen kan alleen als de sok vochtig wordt en dat plaatst de sokkenfabrikant voor een dilemma:

• Aan de ene kant moet voor de sok een vezel worden gekozen die vrijwel geen water opneemt en daardoor de omhulling van de voet droog houdt.
• Aan de andere kant moet de sok juist wel water opnemen om dat - in stevig contact met het leer - te kunnen doorgeven.

Katoen is in het algemeen geen goede keuze voor een wandelsok. Katoen absorbeert teveel vocht en wordt dan klam of zelfs nat, waardoor de huid te vochtig wordt. Zuivere wol is al beter, omdat dat minder vocht absorbeert, maar het leidt soms tot irritatie.

De meeste moderne wandelsokken bestaan uit een mengsel van wol met synthetische vezels, zoals acryl, polyamide (nylon) of de CoolMax-vezel van DuPont.

Constructie
Na de keuze voor de vezel komt voor de fabrikant de constructie aan de orde. Badstof (een lussenweefsel) heeft gunstige eigenschappen. Moderne sport- en wandelsokken hebben vaak lokale verdikkingen van badstof of iets wat daar op lijkt. De verdikkingen helpen vocht te absorberen zodat dat gedoseerd aan de schoen kan worden afgegeven, en werken schokabsorberend.

Voor het voorkomen van wrijvingsblaren is het gebruik van ultradunne, heel gladde en waterafstotende ondersokken een aanrader. Hiervoor wordt wel polypropyleen toegepast. Heel geschikt zijn de anatomisch gevormde sokken van Falke en X-Socks die een onderscheid maken tussen linker en rechtervoeten. De laatste tijd komen er ook speciale "vrouwensokken" op de markt. Deze sokken zijn aangepast aan de, meestal wat smallere, vorm van de damesvoet. Een betere pasvorm - en dus minder wrijving - is daarvan het resultaat. Hiernaast zie je de TK2 van Falke.

De delen van de voet waar de meeste druk te verwachten valt, de hak en de tenen, vragen meer steun en bescherming. Bridgedale helpt drukpunten te veminderen door een extra dikke polstering in deze zones. De toepassing van een verstevigde enkel en/of voetboog belet de sok om rond de voet te bewegen en geeft bovendien extra steun. Korte en compacte lussen aan de binnenzijde van de sok kunnen meer lucht gevangen houden zodat ze beter isoleren.

Schuurplekken, blaren en ontvellingen blijven bij wandelen een nijpend probleem. Zoals gezegd, het lussenweefsel van badstof of iets dat daar op lijkt, heeft gunstige eigenschappen.

Let ook goed op de naden, vooral bij de teen en de hiel. Dikke en harde naden leiden snel tot irritatie. Goede wandelsokken hebben extra platte naden.

Naast een paar goede schoenen en sokken kunnen ook de volgende maatregelen je helpen je wandeling comfortabel te laten verlopen:

• Trek tijdens een rustpauze je sokken en schoenen een poosje uit.
• Wissel zonodig halverwege de dag je sokken en laat vochtige sokken opdrogen
• Draag eventueel losse vochtopnemende inlegzooltjes. Ze zijn tegenwoordig in alle soorten en maten te koop.
• Was je sokken regelmatig zodat zweet en vuil eruit verdwijnen en de sok veerkrachtig blijft. Let daarbij goed op het wasvoorschrift. Gebruik zachte, niet alkalische zeep en spoel met lauw water om vervilten te voorkomen. Veel katoen in je sok is nadelig voor de schokdemping. Katoen houdt vocht vast en vocht verslechtert de demping.
• Behandel schuurplekken en blaren op bekende probleemplaatsen - zoals tenen, wreef en hiel - preventief met sporttape of antiblarenpleister. De sok schuurt dan over de tape i.p.v. de huid. Let op: dit heeft alleen zin als zich nog geen blaren hebben gevormd. Fabrikanten van antiblarenpleisters zijn onder andere Hansaplast, Scholl en Compeed.